Mijn collega’s bij VINT hebben een nieuw trendrapport over de ‘Zwarte Kant van sociale media’ het web op geslingerd. De inhoud van het rapport wijkt af van wat de meeste gewend zijn om te lezen over sociale media. Waar over het algemeen vooral de utopische kant van het verhaal besproken wordt (Arab Spring anyone?), laten collega’s Sander Duivestein en Jaap Bloem aan de hand van 10 gevolgen zien wat de minder wenselijke kanten zijn van sociale media. Enkele voorbeelden daarvan zijn de negatieve gevolgen voor onze aandacht en concentratievermogen, maar ook de gevolgen voor privacy en een Big Brother/Panopticon-achtige wereld waaraan we allemaal bijdragen.

Als je het rapport gaat downloaden valt je misschien het versienummer (0.99) op. De reden hiervoor is als volgt:

Het trendrapport ‘De Zwarte Kant van Sociale Media 2012′ heeft als versienummer 0.99 meegekregen. Het is dus nog niet af. Aan 0.99 ontbreekt namelijk nog iets wezenlijks; jouw hulp. Wij hebben met dit rapport geprobeerd de problematiek ten aanzien van sociale media te delen en te duiden. Wij zijn er echter, gezien het sociale karakter, ook bijzonder van overtuigd, dat juist jij nog veel meer weet dan wij. Daarom zijn we op zoek naar je mening over van de negatieve effecten die we aanstippen, de analyse die we geven en de oplossingsrichting die we voorstellen.

Ben je het met ons eens? Herken je je in de feiten? Heb je soortgelijke ervaringen gehad? Of juist totaal niet? Laat het ons vooral weten. Ga met ons de dialoog aan in de comments hieronder of discussieer mee in de LinkedIn-groep. Wij zullen alle evaluaties en kritiek verzamelen en verwerken in de uiteindelijke versie 1.0.

Het rapport downloaden en lezen kan hier!

Verschuiving in communicatie
Volgens Turkle kenmerkt onze huidige cultuur zich door een meer intieme relatie tussen mens en technologie. Een voorbeeld hiervan is de smartphone waardoor we constant in connectie staan met het web en elkaar. Waar Turkle in het begin van de jaren negentig nog uiterst optimistisch tegenover het fysieke/digitale speelveld stond, heeft dat plaatsgemaakt voor verontrusting. De reden hiervoor is de door Turkle waargenomen verschuiving in communicatie: van conversatie naar connectie. Het constante geping, gefacebook en getwitter is een vorm van connectie met anderen, maar niet van conversatie.

Hide & Perform
Deze verschuiving heeft een aantal gevolgen. Een daarvan is dat technologie steeds meer de architectuur vormt voor onze intimiteit. Intimiteit op afstand, want volgens Turkle zitten huidige generaties niet te wachten op face-to-face communicatie, maar pingen ze elkaar liever. Volgens Turkle leidt deze verschuiving tot het gedrag ‘hide & perform’, men kan zich verstoppen in digitale communicatie door gewoon niet meer te reageren en we acteren altijd en overal als onze ‘beste zelf’. Een ander gevolg is dat we in een cultuur vol afleiding en verwarring zijn terechtgekomen; tijdens echte conversaties zijn er constant afleidingen van inkomende smsjes en mail. Een belangrijk gewin voor deze generaties is dat men controle heeft over communicatie, het verlies is dat we de illusie van vriendschap scheppen door digitaal contact.

We hoeven dankzij e-messasing nooit meer alleen te zijn, maar we zijn eenzamer dan ooit te voren. Bijvoorbeeld door de onmiddellijkheid van iets als pingen, twee mintuten geen reactie en we voelen ons eenzaam. We zijn samen alleen. Gelukkig is het toekomstbeeld van Turkle niet uisluitend negatief. Volgens Turkle staat het internet nog altijd in de kinderschoenen en komen de belangrijke thema’s als privacy en informatievrijheid nu pas naar voren. Het is  volgens Turkle tijd voor correcties aan het medium dat onze communicatie zo vormt.

Ik hoor je denken: ‘Is daar geen TED-talk van?’. Natuurlijk wel.

Eigenlijk is het internet altijd al een sociaal medium geweest. Een ‘marketing-stempel’ als social media had men in de beginfase nog niet nodig. Al vanaf de tijden van ‘The Well’ werd het internet al beschreven als een kroeg waar altijd like-minded persoon te vinden was.

Onderstaande infographic is een visueel geschiedenislesje. Klik op het plaatje voor de vergroting.

via http://blog.skloog.com/

Hij zat op een paard in deel 1 (15.832.180 views), in de follow up op een motor (10.968.869 views) en in deel 3 op een boot (2.190.420 views).  Met bijna 29 miljoen views voor 3 video’s op het moment van schrijven is het virale effect van de campagne ongelofelijk. Daar bleef het echter niet bij, Old Spice liet samen met creatieve motor achter de campagne Wieder+Kennedy ook heel goed zien dat ze sociale media heel goed snappen. En wat kunnen we daarvan leren?

Een succesvolle campagne nog succesvoller maken
Na de succesvolle video’s kwam er een enorme stroom van positieve reacties. Mensen twitterden over de campagne, sloten zich aan op de Facebook pagina en lieten comments achter op YouTube. Toen kwam men bij Old Spice met een plan wat ikzelf nog niet eerder heb gezien, de ster van van de campagne reageerde persoonlijk in een video op comments en vragen. Dit resulteert in ruim 180 video responses naar fans van de campagne, maar ook naar celeberty’s als Alyssa Milano en Aston Kutcher  en internet hotshots als de oprichter van Twitter of CEO van Digg (zie hier een mooi overzicht van de beste video responses). Uiteraard deelde deze bekende mensen hun boodschap met hun eigen achterban en zo werd het bereik van de campagne alleen maar groter en groter. De campagne had dus alles; een enorm viraal effect, er werden spoofs gemaakt, fans op verschillende platformen en celeberty’s die die boodschap helpen verspreiden.

Dit levert een aantal indrukwekkende resultaten op:

• Bovenaan bij zowel Digg als Reddit
• Een trending topic op Twitter
• Twittervolgers vertienvoudigd
• Veel aandacht in printmedia
• Ruim 20.000 comment en 30 miljoen views op YouTube
• Bijna 700.000 fans op Facebook

Wat leren we van de Old Spice Guy?
Personal touch: naast dat de commercial geweldig zijn, zijn de video responses echt een simpel en briljant idee. Het benadrukt het sociale aspect van de ingezette media, maar zorgt ook voor een zeer persoonlijke band met het merk. Daarnaast daagt het ook mensen uit om ook een reply achter te laten in de hoop op een video response.

Ga niet voor de hand: de campagne vraagt weinig van de doelgroep. Ze worden niet aangespoord om zelf iets te produceren of te maken, hooguit om een video te delen. Het publiek geeft het merk een vinger door het te delen onder hun vrienden, maar Old Spice pakt niet de hele land. En uiteindelijk kwamen de spoofs etc. vanzelf.

Aanvullende platformen: de campagne begon op TV, ging toen naar internet en het geheel van een YouTube-kanaal, Facebook-pagina en Twitter-account zorgt voor een zeer interactief geheel waar  conversatie tussen merk en fan plaatsvindt.

Kwaliteit: de campagne was gewoon van een hoog niveau. De video producties waren goed, de lengte van de video’s (+- 30 sec) is wat mij betreft de ideale duur, het gezicht van de campagne ziet er goed uit en tot slot: de video’s waren stuk voor stuk grappig.

En succes op internet equals sales?
Daar zijn de meningen over verdeeld krijg ik de indruk. WARC meldt dat het weliswaar een succesvolle campagne is, maar dat het geen hogere verkoopcijfers oplevert. Campaign brief meldt op haar beurt dat het wel degelijk een succes is en claimt daarover gesproken te hebben met een PR-man die het volgende zegt: “Old Spice is now the number one male body wash and deodorant in both dollar and volume share. (…) While we can’t disclose specific sales data, we can tell you we are very happy with the positive business growth that has been a result of the campaign.”

Tja dat zou ik ook zeggen. Andere cijfers die ik vond melden dat de totale sales van Old Spice met 16,7% omhoog zijn gegaan, de waarheid zal ergens in het midden liggen. Met 28.991.469 views voor 3 video’s + de miljoenen views van de ruim 180 video-comments is de awareness rond het merk groter dan ooit en heeft Old Spice zichzelf op een geweldige manier weer op de kaart gezet. Pretty awesome moderne marketing voor een 71 jaar oud merk.

Het internet wordt steeds meer een bundeling van praatmedia. Mensen praten met elkaar over van alles en nog wat; wat is interessant, wat vind ik leuk, maar ook wat vind ik niet leuk. Dit varieert natuurlijk nogal van onderwerp, maar het staat vast dat steeds meer mensen hun bevindingen of ervaringen met een merk ook online delen met hun netwerk. In welke mate er over je gepraat wordt is nogal afhankelijk van het merk, over merken als de NS of de Bijenkorf wordt natuurlijk meer gesproken dan over Slagerij Jansen of autoverhuurbedrijf van den Berg. Tot zover een bekend verhaal. In deze post wil ik een aantal tools bespreken die het voor iedereen makkelijk maken de ‘online conversatie’ over hun merk in de gaten te houden.

Google
Google (wie anders?) biedt een aantal handige gratis tools die het oppikken als je merknaam of aanverwante keywords (productnamen, naam directeur etc.) ergens op internet opduiken. Dit heet Google Alerts. Deze ‘waarschuwingen’ ontvang je vervolgens in je RSS-reader of e-mail. De alerts die ik op mijn werkgever de Media Academie heb staan komen binnen in mijn e-mail inbox, op deze manier kan ik snel schakelen mocht dat nodig zijn (bovenstaande verwijzing naar de Media Academie komt dus in mijn inbox vandaag). In de alerts komen meldingen van vernoemingen op websites, blogs en sociale netwerken.

Andere tool van Google is de Blogsearch. Zoals de naam doet vermoeden is dit een zoekmachine die de blogs afgaat op zoek naar vermeldingen over je merk of andere keywords.

Twitter
Er wordt zeker niet over elk merk getwitterd. Maar voor de merken waar wel over getwitterd wordt of de merken die er achter willen komen of er over ze getwitterd wordt, zijn er een aantal handige tools. De beste is misschien wel die van Twitter zelf: de twitterzoekmachine. De zoekmachine pluist alle tweets af of er over je gesproken wordt. Neem op elke zoekopdracht die je uitvoert een RSS-abbo naar je RSS-reader, zou automatiseer je gemakkelijk deze informatiestroom. Voor betere results filter je rechts even op taal. Dat het voor sommige merken van belang kan zijn op dit in de gaten te houden zie je wel aan onderstaande zoekopdracht:

Dashboards
Er zijn ook een aantal tools die een heleboel tegelijk doen, de zogenoemde social media zoekmachines. Die zoeken verschillende platformen als blogs, twitter, flickr, youtube etc af naar de door jou opgegeven zoekterm. Twee tools die ik goed vind werken zijn Who’s Talkin en Addictomatic. Onderstaand voorbeeld laat zien wat zo’n dashboard laat zien met het voorbeeld Albert Heijn.

Bovenstaande dashboards-tools zijn handig om er erachter te komen waar er over je gesproken wordt. Dan kan je vervolgens dat medium beter/extra in de gaten houden of je zoekopdrachten specificeren.

Tot zover dus wat handige tools.

Dit artikel verscheen eerder op Bijgespijkerd.

SocialTV of hoe je het ook wil noemen, het is een veel besproken thema begin 2010. De vraag is niet of televisie dit jaar socialer gaat worden, de vraag is op welke manier.  Op Bijgespijkerd werd eerder al geschreven over internationale sociale televisie initiatieven  als de ‘tweet-peats’ van FOX en een online social televisieplatform van de BBC.

Het thema wordt nu ook actueel op de Nederlandse televisie en socialTV wordt al genoemd als redding voor een uitstervend medium. Ik vraag me af in welke vorm het zich gaat ontwikkelen, want brengen we de televisie naar het sociale platform of het sociale platform naar de televisie.

Traditionele media hebben jarenlang al de eigenschap dat het medium zelf weinig sociaal is, tot nu toe is het vooral de televisiekijker zelf die een sociaal element toevoegd aan het kijken van televisie. Waar dit vroeger vooral ‘the day after’ gebeurde, denk aan de gesprekken bij de koffiemachine over de Pauw en Witteman uitzending van de avond ervoor, lenen sociale media zich uitstekend om real-time over hetgeen te praten wat je aan het kijken bent.

Verschuiving onder kijkers
Dit heeft voor een belangrijke verschuiving onder televisie kijkend Nederland gezorgd: er is meer geluid vanuit de kijker dan ooit tevoren door online communicatie via Twitter, MSN of Hyves. Dit gebeurt dan ook volop, denk aan de gesprekken op Twitter over #dwdd of #wintergasten en welke twitteraar herrinert zich niet het live verslag van Nico @Dijkshoorn bij het Eurovisie Songfestival. Praten over het programma zelf, maar ook waardeoordelen over de kwaliteit van een programma, de presentator of een gast vliegen over en weer en zijn zichtbaar voor iedereen. Voor velen geeft het live praten of live kijken in ieder geval een extra dimensie aan het tv kijken.

TV of PC
De vraag in de intro blijft voorlopig onbeantwoord: brengen we het sociale platform naar TV of halen we TV naar het sociale platform. Gaan we voor 1 scherm of blijven we met de TV aan en de laptop op schoot naar 2 schermen kijken. Veel initiatieven halen het sociale element naar de TV. Door middel van Twitter of Facebook-widgets, chatboxes en andere tools op je televisie proberen makers het sociale element en het kijken van TV op 1 scherm te krijgen. Een dienst die deze variant goed illustreert is Yahoo! ConnectedTV.

Een terechte vraag die ook Erwin Blom stelt is: willen we wel dat de conversatie zich op het grote scherm afspeelt? Misschien als we alleen televisie kijken, maar ook als we met meerdere in de kamer zitten? Daarnaast is er de laatste jaren in Nederland een grote verschuiving van televisie naar online geweest. Vanuit die ontwikkeling lijkt het veel logischer als de televisie naar het sociale platform komt. Een interessante dienst die daar  in Amerika op inspeelt is iTweeVee. Een dienst die de gesprekken rond een programma faciliteert. Weliswaar alleen gericht op Twitter, maar het principe van deze dienst is zeer interessant. Overigens is een Nederlandse versie van Itweevee genaamd Chitter.tv in de maak.

Het faciliteren van een gesprek rond een programma lijkt me iets waar de Nederlandse omroepen zelf iets mee kunnen. Niet zozeer specifiek gericht op Twitter, maar een soort stand-alone backchannel op bijvoorbeeld de website van DWDD waar gesprekken en mensen samenkomen. Wie weet levert dit zelfs iets op waar direct iets mee gedaan wordt in de uitzending zelf.

Op weg naar een nieuw publiek bestel en de herstructurering van omroepen en hun uitzendingen lijkt socialTV een niet te negeren factor. Of je sociale netwerk nou dient als referentiekader voor wat je kijkt of als conversatiegroep tijdens het tv kijken, de omroepen doen er goed aan een stuk van dit proces naar zich toe te trekken. De conversatie te faciliteren als interactieve toevoeging aan een programma en er proberen wat uit te halen dat de programmering ten goede komt. Ik ben benieuwd hoe Plasterk en consorten dit vraagstuk gaan oppakken. Misschien kunnen we op Bijgespijkerd een handje helpen. Heb je zelf suggesties over SocialTV en hoe jij het zou willen zien, laat het achter in de comments.

Voorspellingen, voorspellingen en vooral lijstjes met voorspellingen. Zo in de decembermaand zijn ze net zo aanwezig als kerstliedjes op de radio. Omdat ik wel van de voorspellingen ben volgen hier vijf voorspellingen voor social media in 2010.  Ik hoop om samen met jullie tot een uitgebreide (en veel betere) lijst te komen van voorspellingen, dus laat jouw voorspelling voor social media in 2010 achter in de comments of brand de mijne compleet af. Ik trap af met de eerste vijf:

Social media wordt een kleine competitie
Vooral in de branche waar wij ons begeven en waar social media ook als personal branding tool worden ingezet draait het om onderscheiden  en relevantie. Velen staan te trappelen om als eerste het linkje naar het laatste Google nieuws te delen of een blogpost te schrijven over hoe bedrijven een medium als twitter nou moet inzetten. Kortom we zullen vechten om hetzelfde bot en vaker dan we lief hebben in herhaling vallen. Er is vaak iemand sneller dan dat jij bent. Nieuwe manieren om jezelf te onderscheiden zullen moeten worden gezocht. Tijd was altijd het schaarste goed, maar is van zijn troon worden gestoten door aandacht en dat alleen maar toenemen.

Social media gaat nog meer mobiel
Een voorspelling die eigenlijk al meer een feit is. Augmented reality, geo-tagging, real time nieuws: de toekomst van social media is mobiel. Daarnaast groeit het aanbod van smartphones met de dag en aanbieders van mobiele telefonie presenteren hun telefoons meer en meer als social networks hub’s waardoor steeds grotere groepen gebruikers toegang hebben tot mobiel internet en online sociale netwerken. Men rolt momenteel het 4g netwerk uit in Stockholm, in 2010 wordt 4g de nieuwe standaard voor mobiel internet. Wie weet zelfs met een Iphone 4gs tot gevolg.

Social media gaat breder dan Marketing en PR.
2010 wordt het jaar van een brede uitrol van social media op verschillende gebieden. Het is nu vooral een marketing/pr tool voor bedrijven. 2010 wordt social media uitgerold in bijvoorbeeld het onderwijs, met bijvoorbeeld Wiki’s voor docenten en leerlingen. Interne social media tools als Yammer of Present.ly worden een samenwerkingsmiddel voor projectgroepen . Daarnaast zet de zorg grote stappen op het gebied van social media. Platforms waar patiënten informatie over ziekten uitwisselen, online spreekuren met doktoren en interne netwerken binnen zorginstellingen zijn in 2010 aan de orde van de dag.

Van Offline vs Online naar Offline & Online
Ook hier neemt Augmented reality het voortouw. AR stelt gebruikers in staat online info te vinden bij offline locaties. Aangevuld door bijvoorbeeld een dienst als Google Goggles dat offline en online via beeld combineert. Online betalen op een offline locatie wordt de nieuwe standaard. Daarnaast ontdek je mensen of  informatie via bijvoorbeeld location based tweets en zal locatie een grote rol gaan spelen in advertising en het aanbieden van speciale acties.

Ook de massa wil real-time.
Zoals Nalden laatst al zei bij DWDD: ‘Real Time Mathijs’. Real time is het stadium van early adopters gepasseerd en wordt opgenomen door de massa. Maken ze er niet zelf gebruik van, dan nemen ze het real time nieuws af. Een aantal nieuwsmedia richten zich volledig op real-time nieuws en de rol van de burgerjournalist wordt sterker. Door middel van tweets, moby’s en posts doen we allemaal verslag en iedereen maakt het live mee. Televisie wordt real-time door integratie van reacties via sociale netwerken.

De bovenstaande voorspellingen zijn niet baanbrekend. 2010 wordt het jaar dat er voortgeborduurd wordt op de basis die is gelegd in 2009 en daarvoor. Bepaalde diensten zoals AR en real time nieuws zullen nog prominenter worden door adaptie van een veel groter publiek. Ben je het hier totaal niet mee eens of mis ik de belangrijkste verandering in 2010. Deel je voorspelling in de comments.

Onderscheidend aan deze presentatie is de hoeveelheid informatie en de mooie opmaak. Rip to the 30 second tv commercial. Ik zeg Amen.

Tools
Er zijn verschillende tools die ‘twitter voor bedrijven’ aanbieden. Bekende tools zijn Socialcast, Yammer en Present.Ly. De tools doen allemaal zo goed als hetzelfde. Onderstaand filmpje is een introductie van Present.ly om even een beeld te schetsen van de basisfuncties.

Waarom intern microbloggen?

Updates voor projecten
In een tool als Present.ly kan je groepen aanmaken. Bijvoorbeeld een groep voor een bepaald project. Tijdens de uitvoering van een project kunnen mensen in de groep elkaar snel updates sturen, vragen stellen etc. Groepen zijn niet per definitie publiek, dus wanneer nodig ontvangen alleen de juiste mensen de updates.

Weg met e-mails van 1 zin
Zoals in de inleiding al aangeven, e-mails die 100 x reply’d worden met 1 zin als toevoeging kunnen verleden tijd zijn. Snelle overlegsituaties handel je  via de microblogdienst. Sneller en dynamischer.

Bedrijfsbreed communiceren
Via een voor iedereen toegankelijke stream komen mensen in contact die normaliter niet zo snel met elkaar in contact zouden komen. Dit geldt vooral voor grotere organisaties. Wie weet wat dit voor nieuwe inzichten en ideeën kan opleveren.

Deel mooi spul
links, foto’s, presentaties, word-docs, de hele riedel. Alles kan je delen. En ook dit kan weer publiekelijk of in een bepaalde groep.

Dat is nog niet zo makkelijk. ROI (return of investment) is een moeilijk te bepalen begrip als het om social media gaat. Wat is namelijk je investering en wat voor winst haal je eruit? Geld of aandacht? Of allebei? Kortom vragen dus. In deze post een video en een uitstekende presentatie over dit onderwerp.

De video is van Erik Qualman, schrijver van socialnomics. In de video komen een aantal voorbeelden van ROI en social media aan bod.

De volgende presentatie is van Olivier Blanchard. Op erg goede wijze diept hij het begrip ROI uit in relatie tot sociale media.